Οι Δωσίλογοι.
28 10 2009
Από την σειρά: Οι Πόλεμοι του 20ου Αιώνα.
“...........Στη διάρκεια της συνόδου του Πότσνταμ (Ιούλιος 1945) μεταξύ του Τσόρτσιλ, του Στάλιν και του Τρούμαν, συζητήθηκε και η τιμωρία των ηττημένων. Αποφασίστηκε η Ίδρυση ενός διεθνούς δικαστηρίου για την απόδοση της στρατιωτικής δικαιοσύνης.
Τα νομικά κριτήρια ρυθμίστηκαν σε μια συνάντηση στο Λονδίνο που έγινε στις 8 Αυγούστου 1945.
Έδρα του δικαστηρίου επελέγη η Νιρεμβέργη, εκεί όπου είχαν πραγματοποιηθεί οι μεγάλες συγκεντρώσεις του κόμματος των Ναζί. .......”
Αυτά για τους Ναζί.
“........ Όμως οι Σύμμαχοι δεν έδειξαν έλεος προς τους Γάλλους, τους Αμερικάνους και τους Βρετανούς που είχαν συνταχθεί στην πλευρά του Άξονα.
Στη Γαλλία εκτελεστικά αποσπάσματα εκτελούσαν εκατοντάδες πολιτικών, πολεμιστών, ακόμα και συγγραφέων που έτρεφαν φιλογερμανικά αισθήματα........”
Όσο αφορά τον Στάλιν ήταν Ανελέητος. Άλλωστε και ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν ανελέητος, ξεπερνώντας πολλές ηθικές αρχές. Θα λέγαμε ότι έφτασε στα όρια.
Στην Ελλάδα όμως η κατάσταση ήταν διαφορετική. Οι Δωσίλογοι οι περισσότεροι, το μεγαλύτερο ποσοστό δε πήγαν ποτέ στις αίθουσες των Δικαστηρίων.
Ποτέ δεν αντιμετώπισαν τα εγκλήματα που έκαναν. Ραληδες, Ταγματασφαλίτες, τι γλίτωσαν.
Αν σκεφτούμε ότι η Ελλάδα στην Αυτοκρατορία των Ναζί, ήταν μια Ελλάδα κατακερματισμένη, με μεγάλα κομμάτια του Εδάφους της, να έχουν δοθεί σε άλλες χώρες, ως αντάλλαγμα. Εάν νικούσε ο Χίτλερ, δε θα υπήρχε Ελλάδα όπως την ξέρουμε σήμερα. Αν το δούμε ποιο αφηρημένα είχαμε αντικρουόμενα συμφέροντα.
Δεν αρκεί να τιμάς τους Ήρωες, πρέπει να αποδιδεις και Δικαιοσύνη.
Αντιγραφή από το Madata.gr
Το ταμπού σπάει
Ο δωσιλογισμός στην Ελλάδα ήταν (και είναι; ) από τα μεγαλύτερα ταμπού της νεότερης ιστορίας μας. Πτυχές αυτής της ιστορίας έρχεται να αναδείξει η –ακόμη αδημοσίευτη– έρευνα του πανεπιστημιακού Στράτου Δορδανά (ΑΠΘ), η πρώτη που γίνεται αναζητώντας τα ίχνη όσων δωσιλόγων διέφυγαν ακολουθώντας τα στρατεύματα κατοχής. (Η έρευνα πρόκειται να εκδοθεί σε βιβλίο, ως συνέχεια του τόμου «Ελληνες εναντίον Ελλήνων», εκδόσεις Επίκεντρο.)
Ο Στράτος Δορδανάς αναζήτησε στα συμμαχικά και στα γερμανικά αρχεία αλλά και στις δικογραφίες του εφετείου Θεσσαλονίκης τα βήματα των «ανθρώπων–σκιών» της (προ)εμφυλιακής και μεταμφυλιακής Ελλάδας. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν αναφέρει τα πλήρη στοιχεία όσων εντόπισε («για να μη δημιουργηθούν, τόσα χρόνια μετά, εντάσεις και προβλήματα σε τοπικό επίπεδο»).
Σύμφωνα με έγγραφο της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Γενικού Επιτελείου Στρατού προς το υπουργείο Εσωτερικών το 1945, «ως και υμίν τυγχάνει γνωστόν, μέγας αριθμός Ελλήνων υπηκόων εκ των μεταβάντων κατά την διάρκειαν της κατοχής εις Ιταλίαν, Αυστρίαν και Γερμανίαν παραμένουσι εις τα εν λόγω κράτη ή διεσπάρησαν εις έτερα τοιαύτα της Μεσευρώπης αρνούμενοι τον επαναπατρισμόν των. Ικανός αριθμός δωσιλόγων ηκολούθησε τα αποχωρούντα εχθρικά στρατεύματα. (...)».
Οπως εξηγεί ο κ. Δορδανάς «τους μήνες πριν από την πλήρη κατάρρευση των ναζί, στην Αυστρία και στη Γερμανία είχε συγκεντρωθεί ένα συνονθύλευμα δωσιλόγων απ’ όλη την Ευρώπη. Πολλοί από αυτούς πολέμησαν δίπλα σε ό,τι είχε απομείνει από τη Βέρμαχτ και μετά ασχολήθηκαν είτε με τη μαύρη αγορά είτε ως πράκτορες των συμμάχων υποδεικνύοντας φυγόδικους ναζί ή δίνοντας πληροφορίες για πρόσωπα και πράγματα στις χώρες τους».
Η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε (αλλά πολύ συχνά όχι με ιδιαίτερο ζήλο, ίσως και λόγω της διοικητικής παράλυσης των πρώτων χρόνων) να προλάβει τις προθεσμίες έκδοσης από διάφορες χώρες.
Η έρευνα του κ. Δορδανά εντόπισε δωσίλογους όχι μόνο στις ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στην Αιθιοπία (Αντίς Αμπέμπα, ο Αριστοτέλης Χ. ο οποίος εξεδόθη), στην Πραιτώρια της Ν. Αφρικής, στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ.
«Γεγονός ήταν», καταγράφει ο Στράτος Δορδανάς, «ότι εξαιτίας της σημαντικής καθυστέρησης στη συγκέντρωση και στην αποστολή των ονομάτων των δωσιλόγων (...) είχε χαθεί πολύτιμος χρόνος, εξέλιξη λίαν ευνοϊκή για τους διωκόμενους. Ηδη εντός του 1946 κάποιοι από αυτούς είχαν φροντίσει να εξαφανίσουν διά παντός τα ίχνη τους. Το ίδιο έπραξε ο ρουμανίζων συνεργάτης των Γερμανών Γεώργιος Ζ., ο οποίος μέχρι τότε κρατούνταν από τους Αμερικανούς στις φυλακές του Αουγκσμπουργκ της Γερμανίας. Αν και είχε καταδικαστεί ερήμην από το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων Βέροιας, οι ελληνικές αρχές δεν κατάφεραν να υποβάλουν τα απαιτούμενα έγγραφα. Αυτός κατέφυγε με την οικογένειά του στο Μπουένος Αϊρες. Στο σχετικό αίτημα των ελληνικών αρχών, ο γενικός εισαγγελέας Αργεντινής αποφάνθηκε αρνητικά με το σκεπτικό ότι το αδίκημα ήταν πολιτικό, επισημαίνοντας παράλληλα τις ουσιώδεις ελλείψεις στον φάκελο έκδοσης.
Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 1947 άρχισαν να αποστέλλονται από το υπουργείο Εξωτερικών προς τις διπλωματικές αντιπροσωπείες οι πρώτες καταστάσεις με δωσιλόγους φυγάδες (...). Σ’ αυτό το πλαίσιο ο ειδικός επίτροπος Δωσιλόγων Θεσσαλονίκης έστειλε στο υπουργείο Εξωτερικών ονομαστικό κατάλογο 35 δωσιλόγων που είχαν καταφύγει στη Γερμανία. Μεταξύ αυτών ξεχώριζαν τα ονόματα των Διονυσίου Αγάθου, Αντωνίου Βήχου, Χαράλαμπου Αϊβαλιώτη, Κυριάκου Γραμματικόπουλου, Εμμανουήλ Γαρουφαλή, Αθανασίου Καπνόπουλου, Παναγιώτη Μελεμανλή, Γρηγορίου Παζιώνη, Λάσκαρη Παπαναούμ από την Μπίτολα (Μοναστήρι), ο οποίος διέφυγε με τη Γερμανίδα σύζυγό του στη Βιέννη και ουδέποτε τιμωρήθηκε για τον αφανισμό του εβραϊκού στοιχείου της Θεσσαλονίκης, Γεωργίου Πούλου και Γεωργίου Σπυρίδη».
